Ảo mộng

Gửi Sài gòn, và những người tôi quen. Một câu chuyện nửa thực nửa hư trong đoạn đời bấp bênh mùa Covid này.

Và tặng ông bạn B., cùng những người bạn hàng xóm của tôi! (CN, 19/9/2021).

ẢO MỘNG

Đến giờ gã vẫn bị ám ảnh trong đầu câu hỏi của thằng nhỏ, làm sao phân biệt được tiếng của Panasonic và tiếng Toshiba, khác nhau ở chỗ nào. Thằng bé mặt mũi sáng sủa thông minh, nhưng không nhìn được. Nàng bảo khi sinh nó ra trời Sài gòn bữa đó âm u khác thường. Ngày còn nhỏ nó cũng như bao đứa trẻ bình thường khác, nhưng đâu chừng quãng 4 tuổi thì mắt nó nhìn mờ dần, rồi không thấy gì nữa. Vợ chồng nàng đưa nó đi chữa chạy khắp nơi, cả trong và ngoài nước mà cũng không ăn thua.

Nàng lấy chồng mấy năm sau khi gã rời Sài gòn. Ba mẹ nàng kể lại, khó khăn lắm mới sinh ra nó “Phụ nữ có thì, mày biệt vô âm tín, nó làm sao chờ được” - sau này các cụ trách. Vả lại rồi thì nàng đến lúc cũng nhận ra cái thói vọng nguyệt thương hoa của gã không phải là chỗ nàng đặt vào hy vọng. Nhiều khi gã cứ tự hỏi sao cuộc đời này lại nhiều ngã rẽ đến vậy? Giá kể ngày xưa gã bằng lòng, giá kể số phận không đẩy đưa gã về lại Sài gòn rồi lại rời Sài gòn lần đấy, giá kể nàng không phải về Bình Dương, một thị trấn tỉnh lẻ vì cuộc mưu sinh… và trên hết, giá kể đấng bề trên lòng lành an bài…

Niềm yêu nàng dành cho gã hoàn toàn không phải vì tiền. Một điều chắc chắn là vậy vì với thằng nghèo kiết xác, làm cái nghề bới đất nghịch cát lại gàn dở và ẩm ương vì những đam mê bất thường là gã, miếng ăn còn chả đủ thì lấy đâu ra của để dành. Vả lại, kiếp số lang thang vô định như những câu chuyện đầu dơi đuôi chuột gã thường đem ra kể cũng làm nàng mường tượng được phần nào những rủi ro cuộc sống với gã rồi sẽ mang lại. Vậy mà nàng bằng lòng, lạ thật, ngày ấy nàng bằng lòng (tuổi trẻ vốn dĩ ngây ngô và bồng bột). Để làm gã ngạc nhiên trốn chạy. Quãng cuối 1993, cái quyết định của Liên đoàn Địa chất 6 điều động gã về phương án Sông Cầu Phú Yên là thời điểm số phận đẩy gã rời xa nàng, xa Sài gòn từ ngày ấy.

Rồi nàng đi Bình Dương mưu sinh. Ông anh họ xa làm tổ chức xin cho nàng vào một công ty mới thành lập, ở một tỉnh cũng mới thành lập. Thị trấn nhỏ buồn, nàng loay hoay chuẩn bị cho một cuộc sống mới, với những con người mới (như lời nàng kể ở những bức thư sau này). Người mới việc mới, thời gian vô tình đi vùn vụt làm cả gã và nàng cùng chẳng kịp nhìn lại mình. Gã trốn chạy tình yêu, nàng cô đơn nơi phương xa vì sinh kế. Thư từ ngày một thưa dần, rồi đứt đoạn tin nhau. Năm Mậu Dần (1998), qua những thông tin rời rạc, đám cưới nàng thì gã đang lang thang phiêu bạt nơi chân trời góc bể phương nào. Cũng chỉ biết chồng nàng là người Bắc, làm cùng công ty, đâu tầm tuổi gã.

Sự phát triển của công nghệ thông tin vô tình nối lại sợi dây liên lạc giữa nàng và gã sau nhiều năm ly biệt. Hơn chục năm sau kỳ thịnh vượng, Tổng công ty giải thể vì làm ăn thua lỗ, vợ chồng nàng dắt díu nhau về lại Sài gòn ở cùng ba mẹ nàng và gây dựng một tiệm tạp hoá nhỏ để buôn bán nhì nhằng mưu sinh. Có vẻ như tình cảm giữa nàng và chồng cũng không được mặn nồng theo cảm nhận của gã, mặc dù nàng với bản tính cam chịu cố không để lộ ra điều ấy. Dần dà gã cũng biết được phần nào hoàn cảnh của nàng: Chồng tính cách không hợp lại sa vào bài bạc, rượu chè và bồ bịch, con bệnh tật… một mình nàng bươn chải lo cho cả gia đình hai bên nội ngoại. Thằng bé dường như là sợi dây níu kéo nàng với gia đình nhà chồng và cả thế giới bên ngoài.

Rồi chồng nàng bỏ đi. Đi đâu và theo ai, gã hoàn toàn không biết và không cần biết vì motip này là vô cùng phổ biến ở mảnh đất phương Nam vốn nhiều nắng và gió. Nhiều lúc gã tự hỏi, phải chăng vì lý do thằng bé mà chồng nàng bỏ đi? Phụ nữ thường thiệt thòi, nàng ở vậy nuôi con. Thời gian trôi, ngẫm phận nàng, phận mình liệu rồi chắc đã khá gì hơn? - gã tự hỏi mình, và lại luẩn quẩn với câu hỏi của thằng nhỏ “Panasonic và Toshiba, làm sao phân biệt được loại nào?”.

Ấy vậy mà nó phân biệt được. Gã tìm đến nhà nàng, một con hẻm nhỏ khiêm tốn nép mình bên chân cầu Bình Triệu sau ngày nối lại được sợi dây liên lạc. Tuy mới chỉ gặp nhau vài lần, nhưng giữa thằng nhỏ với gã dường như nảy sinh một tình cảm đặc biệt. “Ba con đi không về đâu, chú xin mẹ ở chơi với con đi!” - thằng nhỏ tuy không nhìn thấy gì mà lần nào cũng như đọc được tâm trạng của gã - mặc dù lần nào nàng cũng nghiêm khắc với nó “Thôi con để chú về chứ, nhà chú cũng còn nhiều việc…”. Gã mua cho thằng nhỏ cái đài cassette workman loại Panasonic trong một lần đi công tác nước ngoài, nó thích lắm mặc dù nó đã có cái đài Toshiba của ba nó. Còn Panasonic và Toshiba khác nhau thế nào thì gã chịu. Nó thì thầm vào tai gã “mẹ con chả biết gì, lại còn bảo giống nhau nữa chứ…”.

Sau cùng thì, trong con người gã vẫn dùng dằng giữa hay và dở, vị tha hay rồ dại… chẳng biết nữa. Đạo Phật dạy buông bỏ, Thiên Chúa hướng tới lòng vị tha… mà rồi cuộc sống của gã vẫn cứ rối tinh trong một mớ bòng bong không đầu không cuối. Sài gòn chìm trong đại dịch, gã bồn chồn lo lắng. Hôm nghe tiếng thằng nhỏ nói cười trong điện thoại, gã an tâm phần nào. Tình cảm giữa gã và thằng bé, nó thuộc loại gì nhỉ, có lẽ là lòng trắc ẩn. Nàng thì vẫn vậy, cam chịu, không oán trách cũng chẳng mong đợi điều gì, dường như số phận nàng từ khi sinh ra là vậy.

Tin nàng bị K có lẽ gã là người sau cùng được biết vào cuối năm ngoái. Chuyện nàng giấu gia đình đi trị xạ, qua một vài người bạn gã mới hay. Gã cuống cuồng gọi điện, trách cứ, an ủi… để rồi lại được nghe những lời khuyên ngược lại từ nàng. Lòng vị tha, đức hy sinh của nàng, gã cuối cùng cũng vẫn chỉ là một thằng bé nhiều tuổi luôn được người chị cưng chiều chăm sóc, là nàng.

Hôm hay tin nàng đi, Sài gòn chìm trong đại dịch, lòng gã hụt hẫng và chống chếnh vô cùng. Vẫn biết cuộc đời vốn công bằng, không cho không ai điều gì, nhưng với nàng, quả thật cuộc đời nàng chỉ nhận về toàn điều thua thiệt. Thằng nhỏ, như lời ba mẹ nàng bảo, ba nó đón nó về ở cùng với ba và dì, đâu vùng Trảng Bom mạn gần cầu La Ngà, gã sẽ chẳng còn dịp nào gặp lại. Gã ngẩn ngơ như chính mình bị mất đi một điều gì, lớn lao vô cùng.

Cuối cùng, gã vẫn chưa thể trả lời được câu hỏi của thằng nhỏ “tiếng của Panasonic khác tiếng Toshiba ở chỗ nào”.

Mà thôi, gã lẩm bẩm, để rồi gã sẽ hỏi nàng./.

Hà Nội, những ngày “mắc dịch”.

(thứ bảy, 11/9/2021)