Thứ Sáu, 18 tháng 10, 2024

Hoa trinh nữ (K31 MĐC)


Kỷ niệm Hội khóa K31 ĐHMĐC, Hải Phòng 19-20/10/2024

Đã hứa với Bình, tôi xin đăng ký bài “Hoa trinh nữ”, sáng tác năm 1967 bởi nhạc sỹ Trần Thiện Thanh, để kể về sự kiện Hội khóa K31 của chúng ta. 

Hẹn gặp các bạn sáng 19/10/2024. 

Trân trọng. Phạm Thanh Liêm (ĐCTD31).

----------

HOA TRINH NỮ

1.

Nhanh thật một năm, cứ ngỡ hôm nay, như vừa gặp hôm qua

Cố nhân tên Bình, vẫn theo lệ thường, về thăm chốn cũ

Năm nay quyết tâm tìm về lại Hải Phòng thân thương

Theo tính toán cũng cần chừng vài giờ chốn tàu xe

Mà không quá xa xôi, Ban liên lạc tính chu toàn

Liên hoan khóa lần này làm ở Đồ Sơn mới gay?

 

Thăm dò thật đông, loáng thoáng Công trình, Trắc địa một hai ông

Có Khoan-cơ điện, mấy cô Bản đồ, phần đông Kinh tế

Sao cho đúng 8h gặp mặt cổng Đại học giao thông

Xe 35 chỗ đưa Đoàn về tận xứ “mỳ que” (*)

Nhờ ông Sỹ quen thân thuê đặt được chỗ cho Đoàn

33 năm mới gặp lại, tình mình lại như “Diễm xưa”…


Ref: 

Không ai phải làm vua, nên mộng ước thật bình thường

Mong cho lần gặp nhau, như ngày cũ thuở học trò

Nhiều khi ham vui, không muốn về

Nhiều khi mong tháng tới liên hoan

 

Không ai phải làm vua, đâu cần giữ ý với ai

Không tiền bạc ngựa xe, không giàu có, không bon chen

Ta - thằng địa chất thăm dò

Thấy nhau, nhớ ngày xưa rất xa…


2. 

Nay gặp lại nhau, biết nói ra sao, những kỷ niệm năm nao

Có ai tin rằng, tháng năm hiện về, là ngày xưa ấy

Tôi nghe thoáng qua hồn mình tìm về lại ngày xa xưa

Bao thương nhớ vơi đầy, giờ chỉ còn bóng thời gian

Lại mong ước năm sau khi xong việc nước hưu rồi

Xem ai đây ngóng đợi, chỉ còn K31 thôi./.


(*) Mỳ que: Đặc sản mỳ que paté cột đèn nổi tiếng của Hải Phòng.

(Hà Nội, 18/10/2024)


-----

HOA TRINH NỮ 

Trần Thiện Thanh (1967)

1.

Qua một rừng hoang, gió núi theo sang, rũ bụi đường trên vai

Hái cây hoa dại, lẻ loi bên đường, gọi hoa trinh nữ

Hoa trinh nữ không mặn mà, bằng nàng hồng kiêu sa

Hoa đâu dám khoe màu, cùng một nàng cúc vàng tươi

Hoa không bán hương thơm, như nàng dạ lý trong vườn

Nhưng hoa trinh nữ đẹp tựa chuyện tình hai chúng ta...

 

Xưa thật là xưa, nhớ mấy cho vừa, nhớ mẹ kể đêm mưa

Có ông vua trẻ, xuất binh qua rừng, dẹp quân xâm lấn

Khi vua kéo quân về, tình cờ gặp một giai nhân

Vua xao xuyến tâm hồn, vời nàng về chốn hoàng cung

Truyền cho khắp nhân gian, đem lụa là đến cho nàng

Trên ngôi cao chín tầng, hoàng hậu đẹp hơn ánh sao...


Ref.

Tôi không phải là vua, nên mộng ước thật bình thường

Như yêu một loài hoa, trên vùng đá sỏi buồn phiền

Loài hoa không hương, không sắc màu

Những loài hoa biết khép lá ngây thơ

 

Tôi không phải là vua, nên nào biết đến xa hoa

Không ngọc ngà kiệu hoa, không nệm gấm, không cung son

Tôi chỉ là người lính xa nhà

Thấy hoa nhớ người yêu rất xa...


2.

Nâng nhẹ một cây, lá xếp trong tay, lá ngủ thật mê say

Ngỡ đôi mi gầy, khép đêm trăng đầy, cài then cung ái

Tôi nghe thoáng qua hồn mình vừa thành một quân vương

Quân vương giữa hoa rừng lòng bàng hoàng nhớ người thương

Và mong ước mai sau khi tan giặc nước vua về

Cho giai nhân ngóng đợi, chỉ một cành trinh nữ thôi./.


Tổ Tôm – Một di sản phi vật thể cần được bảo tồn trong văn hóa Việt

Tổ Tôm – Một di sản phi vật thể cần được bảo tồn trong văn hóa Việt

(Phạm Thanh Liêm sưu tầm/tổng hợp, 17/10/2024)


Tổ Tôm là trò chơi dân gian phổ biến của người Việt, có lịch sử từ lâu đời (hàng trăm năm), thường được các tỉnh vùng đồng bằng Bắc bộ tổ chức chơi vào các dịp lễ hội của người Việt, với 5 người chơi và 120 quân bài. Tổ hợp chơi 5 người chưa có trên thế giới, tượng trưng cho Ngũ hành, một nguyên lý kinh điển của người Việt cổ.

Có 30 loại quân bài (từ 1 đến 9, gồm 3 chất là Vạn, Văn, Sách và 3 quân Yêu là Ông Cụ, Chi Chi, Thang Thang), mỗi loại quân bài có 4 quân giống nhau.


Khàn: Là tổ hợp 3 quân giống nhau có được sau khi chia bài.
Thiên khai: Là tổ hợp 4 quân giống nhau có được sau khi chia bài.
Phu, Lưng là 2 khái niệm cơ bản trong Tổ Tôm (Tương tự với Chắn, Cạ trong Chắn và Phỏm dọc, Phỏm ngang trong Phỏm).
  • Phu: Là tổ hợp của ít nhất 3 quân bài tuân theo quy định. Có 3 loại Phu: Phụ dọc, Phu ngang (còn gọi là Phu bí) và trường hợp đặc biệt là Phu Yêu chỉ cần tối thiểu 1 quân.
  • Lưng: Là điều kiện tiên quyết để bài Ù và Ù với cước sắc nào. Có 9 loại Lưng sau:

CÁCH CHƠI TỔ TÔM
Người chơi sẽ dùng trí tuệ xoay chuyển các quân bài để bài mình Ù nhanh nhất. Bài Ù phải thỏa mãn điều kiện có ít nhất 1 Lưng, các quân còn lại sắp xếp hết được vào các Phu.


Ù là khi quân bài của người chơi và 1 quân của làng (bốc được hoặc do bất kỳ ai đánh ra) được xếp hết vào các Phu và ít nhất có 1 Lưng. Ở ví dụ bên dưới, quân Ù là Nhị Sách, cước Ù là Lèo Tôm.

Các cước Ù trong Tổ Tôm: Nếu tính theo quy định “suông 4 dịch 2” thì số điểm các cước Ù được tính như sau:
  • Suông (4 điểm);
  • Thông (Tam khôi, tứ khôi, ngũ khôi…) (+2 điểm, 4 điểm, 6 điểm, 8 điểm…): Ù liên tiếp lần 2, 3, 4… số điểm sẽ được cộng thêm 2 cho mỗi lần sau;
  • Tôm (8 điểm): Bài có Lưng là Tôm (Tam Vạn+Tam Sách+Thất Văn);
  • Bạch Thủ (8 điểm): Bài chưa có lưng, lẻ 1 đôi, chờ duy nhất nước phỗng đôi đó thành lưng thì được ù, nếu phỗng được thì gọi là Ù bạch thủ;
  • Thiên Ù (8 điểm): Lên bài là chẵn bài luôn, cầm cái, hô Ù ngay;
  • Lèo (10 điểm): Bài có Lưng là Lèo (Cửu Vạn+Bát Sách+Chi Chi);
  • Xuyên bí Tứ (10 điểm): Bài chờ quân Ù là quân gánh 2 quân kia trong 1 Phu bí, quân bài Ù là quân không có trên bài (Ví dụ: quân Ù là Tứ Vạn, bài có 2 quân Tứ Văn, 2 quân Tứ Sách; quân Ù là Nhị Vạn, bài có 2 quân Bát Văn, 2 quân Nhị Sách);
  • Xuyên năm gian (10 điểm): Bài chờ quân Ù xuyên giữa Phu dọc (không tính Yêu) (Ví dụ quân Ù là Tứ Văn, bài có dây dọc Nhị-Tam-Ngũ-Lục Văn, các quân Nhị Văn, Lục Văn không dính với các Phu bí khác);
  • Kính Cụ (12 điểm): Bài trắng tinh, chỉ duy nhất có 1 Ông Cụ – Ăn gà;
  • Thập điều (12 điểm): Bài có 10 quân đỏ – Ăn gà;
  • Bạch định (16 điểm): Bài trắng tinh – Ăn gà;
  • Chi chi nảy (24 điểm): Bài có Cửu Vạn và Bát Sách, chờ Ù con duy nhất là Chi Chi – Ăn gà;
  • Kính tứ Cố (48 điểm): Bài trắng tinh, chỉ có 4 Ông Cụ – Ăn gà.

(*) Khi tạo phu dọc, không được bỏ Nhị ăn Ngũ, bỏ Tứ ăn Thất hoặc bỏ Lục ăn Cửu.


Trong giai đoạn xếp bài, nếu có Khàn hoặc Thiên khai thì phải úp Khàn, úp Thiên khai xuống chiếu. Nếu không úp, sẽ bị treo Khàn, treo Thiên khai (nghỉ ăn tiền nếu Ù).


Phải dậy Khàn khi quân bốc Nọc hoặc quân người khác đánh đúng với 3 quân Khàn đang úp. Nếu không dậy Khàn sẽ bị Khê Khàn và nghỉ ăn tiền nếu Ù.



Trong trường hợp quân Ù có thể Phỗng được, nhưng lại vào 1-2 phu dọc/ngang khác thì khi Ù phải hô Ù không Phỗng, cùng với cước của ván Ù.
Trong trường hợp quân Ù là quân Khàn, nhưng lại vào 1 phu dọc khác thì khi Ù phải hạ quân Ù vào Phu dọc, sau đó mới dậy Khàn, và khi hô Ù phải hô “Tiền Ù hậu dậy”, cùng với cước của ván Ù.





 
Đã xin bất thực thì khi xuất hiện quân bài bất thực thì phải chả chén, hô công bố với làng như sau:



(Nguồn: Tổ Tôm sân đình)